زمان پیامبر(ص) چطور بود؟

در زمان صدر اسلام مسجد محل پاسخ گویی به نیازهای مردم بوده است. پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) پس از حضور در مدینه النبی اولین پایه های تمدن اسلامی را با تاسیس مسجد بنا می‌نهند و کلیه امور شهر اعم از عبادی، تجاری، اجتماعی و ... را به مسجد مرتبط می‌نمایند. در واقع ضرورت داشت مرکزی پایه گذاری شود که هم عبادتگاه مسلمانان به شمار رود و هم مرکز رتق و فتق امور سیاسی، قضایی، آموزشی و حتی نظامی آنان باشد.

در اسلام انجام هر عمل صحیحی که در راستای رضای پروردگار باشد، عبادت محسوب می شود و مسجد عبادتگاهی اجتماعی است. مسجد می‌تواند محل اجتماع، تجارت، تربیت و تفریح باشد و قوام مسجد به وجود امام جماعتِ روحانی فعال و مردم است.

پس می توان گفت مؤثرترین و پایدارترین راه برای آبادانی یک منطقه، مناسب سازی مسجد آن منطقه است.

نگاهی به عصر روح الله (ره)

به عنوان نمونه در عصر حاضر، در انقلاب اسلامی نقش مساجد در مناسبات اجتماعی کاملا مشهود بود به گونه ای که امام خمینی (رضوان الله تعالی علیه) پایگاه و سنگر انقلاب را مساجد می دانستند و به حفظ مساجد به همان شکل تاکید داشتند.

متاسفانه امروزه مساجد تنها به محیطی برای برپایی مجالس دهه اول محرم، فاطمیه، ماه مبارک رمضان و برپایی نمازهای یومیه تبدیل گردیده است. ما وظیفه تامین امنیت را که بر عهده جوانان مسجدی محل بود از آن گرفتیم و به نیروی انتظامی دادیم. کار قضاوت و حل مشکلات محل را که امام جماعت مسجد انجام می داد را از او گرفتیم و به دستگاه قضایی دادیم. کار آموزش و پرورش را گرفتیم و به وزارت خانه آموزش و پرورش دادیم. و قص علی هذا. کانون ها و دیگر مراکز وابسته به مساجد در گذشته ای نه چندان دور نوید مساجدی فعال را می داد که متاسفانه با دور شدن این فعالیت ها از محوریت مسجد صرفا از فضای پیرامونی مسجد استفاده می گردد که البته این خود خالی از لطف نیست ولی با نیازهای جامعه و ظرفیت مسجد فاصله زیادی دارد.

آینده را از مسجد بسازیم

مرکزیت مسجد به معنای همسویی فعالیت های مختلف منطقه و محل حول مسجد است که در این راستا باید یک روحانی در راس فعالیت ها قرار گیرد و در تصمیم گیری های کلان‌ نقشی کلیدی داشته باشد.

معمارِ این انقلاب، به مسجد اینطور نگاه می‌کند: " مساجد باید مجتمع بشود از جوانها، اگر ما بفهمیم که این اجتماعات چه فوائدی دارد و اگر بفهمیم که اجتماعاتی که اسلام برای ما دستور داده و فراهم کرده است، چه مسائل سیاسی را حل می کند، چه گرفتاری ها را حل می کند، این طور بی حال نبودیم که مساجدمان مرکز بشود برای چند پیرزن و پیرمرد "

به بیانات حضرت آقا هم که مراجعه می‌کنیم می‌خوانیم: " مسجد اهمّیّت دارد، پایگاه است؛ همچنان‌که معروف شده در زبانها واقعاً پایگاه است. نه‌فقط پایگاه برای فلان مسئله‌ی اجتماعی، [بلکه‌] مسجد میتواند پایگاه همه‌ی کارهای نیک باشد؛ پایگاه خودسازی، انسان‌سازی، تعمیر دل و تعمیر دنیا و مقابله‌ی با دشمن و زمینه‌سازی برای ایجاد تمدّن اسلامی و بصیرت‌افزاییِ افراد؛ و هَلُمَّ جَرّا. مسجد یک چنین جایگاهی است. "

نهضت احیای طرح مسجد محوری

مسجد؛ پایگاه نشر معارف قرآن و اهل بیت(ع)، مسجد؛ مرکز تعمیق اخوت ایمانی و رشد فضایل اخلاقی، مسجد؛ مأمن نوجوانان و جوانان، مسجد؛ میعادگاه منتظران انقلابی، مسجد؛ کانون حیات طیبه خانواده، مسجد؛ بستر ترویج فرهنگ ایثار و شهادت، مسجد؛ محور خدمات فرهنگی و اجتماعی، مسجد؛ خاستگاه و پشتیبان بیداری اسلامی و مسجد؛ پیشتاز در تربیت روحیه خودباوری ملی است.

ما در مجموعه مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام، مسجدستان، معتقدیم که نقش مساجد در شکل‌گیری تمدن اسلامی نقشی بی بدیل و جدی است و راه تحقق تمدن اسلامی احیای مساجد است.

الحمدلله در طول این سال‌ها بزرگان ما گنجینه‌های ارزشمندی را درباره مسجد و جایگاه آن گردآوری کردند اما یک مشکل اساسی وجود دارد، آن هم نبود طرحی عملیاتی و مدون است. همه چیز در همان سطح نظری باقی مانده است.

جمعی از جوانان دغدغه‌مند و علاقه‌مند به انقلاب اسلامی، از سال ۹۴ با هدف عملیاتی شدن و مدل کردن این مهم، جهادی فرهنگی را آغاز کردند تا نقشی اساسی در شکل گیری تمدن نوین اسلامی که از رهگذر احیای مساجد می‌گذرد ایفا کنند و به حمدلله در این مدت کارهای بسیار پر برکت و بزرگی انجام شده است که تمامی مستندات و تولیدات محتوایی آن به صورت کاملا رایگان در اختیار تمام دغدغه‌مندان واقعی این طرح قرار دارد.

طرح مسجد محوری
میزان پیشرفت